An Cư Lạc Nghiệp — Đêm Một Mình Bên Các Ngài Và Con Đường Phải Tự Đi

Khi mọi người về hết, còn lại mình tôi

Có một điều rất lạ tôi nhận ra khi làm việc phụng sự: những khoảnh khắc quý giá nhất thường đến sau cùng, khi việc đã xong và người đã vắng. Ban ngày là lúc tất bật — sắp lễ, đón khách, dọn dẹp. Nhưng đến khi cánh cửa cuối cùng khép lại, khi chỉ còn lại một mình, tôi mới thật sự ngồi xuống được với chính mình.

Tối qua là một đêm như thế. Tôi ngồi lại trong trạng thái thiền, mắt nhìn lên tôn tượng các ngài. Ánh nến hắt lên những sắc vàng, sắc đỏ, những bức thangka trầm mặc trên cột. Và tôi cảm thấy — thật sự cảm thấy — nguồn năng lượng toả ra từ nơi ấy nhiều đến mức choáng ngợp. Không phải thứ năng lượng ồn ào, mà là một sự an tĩnh dày và sâu, như thể cả không gian đang thở cùng mình.

Trong sự tĩnh ấy, tôi nhận ra một điều mình vẫn hay quên giữa những ngày bận rộn: tâm mình cần được ngồi yên thì mới nghe được chính nó. Cả ngày ta chạy — chạy theo việc, theo tin nhắn, theo những con số phải đạt. Đến khi mọi thứ lặng xuống, ta mới nghe được tiếng nói thật ở bên trong: mình đang đi đâu, đi để làm gì, và có đang đi bằng con đường thật của mình hay không. Đêm qua, giữa ánh nến và các ngài, tôi nghe được tiếng nói ấy rõ hơn bao giờ hết. Nó không quát tháo, không thúc giục. Nó chỉ khẽ hỏi: con có đang sống thật với con đường con chọn không?

Tôi ngồi đó, giữa sự tĩnh lặng, và chỉ cầu cho sự từ bi và trí tuệ. Vì tôi hiểu, đó mới là gốc — của một đời sống, và của một sự nghiệp.

Bài pháp của Đức Đạt Lai Lạt Ma và câu hỏi “Con học được gì?”

Sáng nay, một chú ở trung tâm mở cho tôi nghe một thời pháp của Đức Đạt Lai Lạt Ma. Nghe xong, chú quay sang hỏi tôi một câu rất giản dị: “Con học được bài học gì?”

Tôi ngồi lặng một lúc. Rồi câu trả lời tự nó hiện ra, gọn gàng đến bất ngờ: Mình vẫn phải tự đi trên con đường của mình. Không ai đi thay mình được. Không một bậc thầy nào, dù từ bi và trí tuệ đến đâu, có thể bước những bước chân thay cho ta. Ngài chỉ có thể chỉ lối. Còn đi — là việc của chính ta, từng bước một, bằng đôi chân của ta.

Nhưng đi kèm với điều đó là một sự biết ơn. Bởi được có một người thầy dẫn dắt, chỉ cho mình đâu là lối, đâu là vực — đó đã là một cái phúc lớn. Rất nhiều người loay hoay cả đời trong rừng rậm chỉ vì không ai chỉ cho họ một hướng đi. Tôi may mắn hơn thế.

Tự túc là hạnh phúc. Tự mình đi được trên đôi chân của mình — đó mới là sự an ổn không ai lấy đi được.

“An cư lạc nghiệp” — hoá ra chỉ là một con đường

Người xưa có một câu tôi vẫn nghe từ nhỏ mà mãi gần đây mới thấm: an cư lạc nghiệp. Lâu nay tôi cứ tưởng đó là những việc tách rời — “an cư” là chuyện tâm, chuyện nhà cửa yên ổn; còn “lạc nghiệp” là chuyện đời, chuyện kiếm sống làm ăn. Nhưng ngồi trong chính điện tối qua, tôi chợt hiểu: đó là một con đường.

Bên trong an ổn thì bên ngoài mới vững. Một cái tâm còn xao động, còn tham lam vội vã, thì có làm gì cũng chông chênh. Ngược lại, một người có nghề nghiệp tử tế, tự nuôi được mình bằng chính đôi tay mình, thì cái tâm cũng bớt đi rất nhiều nỗi lo. Từ bi và trí tuệ mà tôi cầu tối qua — hoá ra không phải chỉ để tu. Trí tuệ để làm cho đúng, từ bi để phục vụ cho thật. Đó cũng chính là đôi chân của một sự nghiệp tử tế.

Từ bi và trí tuệ — hoá ra không phải chỉ để tu

Lâu nay tôi cứ nghĩ từ bi và trí tuệ là chuyện của người tu hành, còn người lập nghiệp thì cần thứ khác — cần nhanh, cần khôn, cần lời. Nhưng càng đi, tôi càng thấy mình nhầm. Chính điều tôi cầu tối qua mới là cái nền của một sự nghiệp đứng được lâu.

Trí tuệ, trong làm ăn, là dám nhìn cho đúng — kể cả khi sự thật không dễ chịu. Là không tự lừa mình bằng những con số ảo, không chạy theo cái đang hot mà quên mất mình là ai. Là biết đâu là con đường thật, đâu là cái bẫy hào nhoáng người ta giăng ra để dụ mình đi tắt. Người thiếu trí tuệ vẫn làm rất chăm — nhưng chăm sai hướng, càng chạy lại càng xa đích.

Còn từ bi, trong làm ăn, là phục vụ cho thật — không xem khách như một cái ví để rút. Là làm ra thứ mình thật lòng tin là tốt cho người ta, nói thật về nó, và dám đứng sau nó. Người thiếu từ bi có thể bán được một lần, nhưng không giữ được ai ở lại. Còn người phục vụ bằng cái tâm thật thì khách tự quay lại, tự kể cho người khác nghe — đó mới là tài sản không tiền nào mua nổi.

Ngồi trong chính điện, tôi mới thấy: thứ tôi cầu cho đời sống tâm linh, hoá ra cũng chính là thứ tôi cần cho con đường lập nghiệp. Không phải những kho khác nhau. Cùng một cái gốc — chỉ là khoác lên nó những lớp áo khác nhau mà thôi.

Con đường thật trên Internet — cũng đúng một quy luật ấy

Điều làm tôi lặng người là: bài học trong chính điện đêm qua, khớp đến từng chữ với con đường lập nghiệp mà tôi đang đi. Tôi vẫn hay viết trên trang này rằng lập nghiệp trên Internet phải đi bằng con đường thật — không mánh khoé, không đường tắt, không mì ăn liền. Và tối qua, Đức Đạt Lai Lạt Ma, qua lời một chú ở trung tâm, nói lại cho tôi đúng điều đó bằng một ngôn ngữ khác.

Mình vẫn phải tự đi trên con đường của mình. Trên Internet cũng vậy. Không ai xây tài sản thay ta. Không có công cụ nào, khoá học nào, người thầy nào đi giùm ta những ngày dài viết lách, học hỏi, làm rồi sai rồi sửa. Ta phải tự bước.

Nhưng may mắn thì có một người thầy dẫn dắt, chỉ lối. Với tôi, đó là thầy Master Xuân Hùng — người chỉ cho tôi đâu là con đường thật, đâu là những cái bẫy hào nhoáng. Thầy không đi thay tôi. Thầy chỉ lối. Và như thế đã là một cái phúc lớn.

Và tự túc là hạnh phúc. Đây mới là điều tôi tâm đắc nhất. Xây một tài sản Internet của riêng mình — một trang blog, một sản phẩm số, một thương hiệu cá nhân — thực chất là học cách tự đứng trên đôi chân mình, thay vì mãi đi cày thuê trên đất của người khác. Đó không chỉ là chuyện tiền bạc. Đó là sự tự do. Là cái an ổn của người biết rằng: dù ngày mai có ra sao, mình vẫn tự nuôi được mình, bằng chính năng lực mình đã cày cuốc mà có.

Đêm qua, trước khi ra về, tôi tự dặn mình 3 điều — như 3 nhát cuốc cho luống cày phía trước:

• Tự đi. Không chờ ai làm thay, không tìm đường tắt. Mỗi ngày một bước thật, trên con đường của chính mình.
• Biết ơn người chỉ lối. Có một người thầy dẫn đường đã là cái phúc lớn — nhưng thầy chỉ lối, còn bước chân vẫn là của tôi.
• Giữ cái gốc. Làm gì cũng bằng trí tuệ để không tự lừa mình, và bằng từ bi để không phụ lòng người đã tin mình.

Tôi rời trung tâm khi trời đã khuya, lòng nhẹ tênh. Đêm nay tôi hiểu ra một điều: hành trình tu tâm và hành trình lập nghiệp, với tôi, không phải những con đường tách rời. Chúng là một. Đều bắt đầu từ chỗ ngồi xuống, thành thật với mình, và tự bước đi — mỗi ngày một bước, trên con đường thật của chính mình.